Μεζεδάκια της κάλπης

Αφού χτες Σάββατο είχαμε πρώτη του μηνός, το Μηνολόγιο εκτόπισε τα Μεζεδάκια από το συνηθισμένο σαββατιάτικο στασίδι τους -κι έτσι δημοσιεύονται σήμερα, εκτοπίζοντας με τη σειρά τους το λογοτεχνικό άρθρο για την επόμενη Κυριακή.

Οπότε, μεζεδάκια της κάλπης, ένας τίτλος που δεν τον έχουμε χρησιμοποιήσει ίσαμε τώρα. Φανταστείτε ότι σερβίρονται όχι σε πιάτα ή πιατέλες ή δίσκους αλλά σε κάλπες -μάλλον άβολο σκεύος βέβαια για τη δουλειά αυτή.

Αλλά ξεκινάμε.

* Φίλος στέλνει μια φρέσκια απλολογία που δεν θυμάμαι να την έχουμε καταγράψει. Βρετανός τουρίστας, χτυπήθηκε από δυο συμπατριώτες του σε μπαρ στον Λαγανά Ζακύνθου, τραυματίστηκε σοβαρά και, όπως λέει το άρθρο, «οδηγήθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου κι από εκεί με σκάφος της πολεμικής αεροπορίας έγινε αεροκομιδή σε νοσοκομείο των Αθηνών», όπου πάλεψε μερικές μέρες αλλά τελικά κατέληξε.

Αεροδιακομιδή βεβαίως. Πάντως το γκουγκλ βγάζει κάμποσες ανευρέσεις του απλολογικού τύπου.

* H αεροκομιδή δεν είναι καθιερωμένη απλολογία και ξενίζει, και καλώς τη διορθώνουμε. Δεν διορθώνουμε πάντως το «αποφοιτήριο» παρ’ όλο που κι αυτό είναι απλολογικός τύπος, επειδή το βρήκαμε σχηματισμένο κι έτσι δεν μας ενοχλεί.

Στη φωτογραφία, που την πήρα από τα Υπογλώσσια, αποφοιτήριο από τη Σχολή Ευελπίδων του έτους 1930. Πουλιέται ή πουλιόταν στο e-bay.

Για το φαινόμενο της απλολογίας είχαμε συζητήσει παλιότερα εδώ.

* Το βράδυ της Κυριακής, στην ΕΡΤ, ο δημοσιογράφος κύριος Συριόπουλος έκανε ανασκόπηση των ευρωπαϊκών εκλογών και είπε ότι στην τάδε χώρα «ενισχυθηκαν τα προευρωπαϊκά κόμματα».

Δεν ξέρει ο κ. Συριόπουλος ότι το pro-European σημαίνει, και αποδίδεται, «φιλοευρωπαϊκά»;

Δεν ξέρει ότι το πρόθημα pro- αντιστοιχεί στο ελληνικό φιλο- ενώ το ελληνικό πρόθημα προ- αντιστοιχεί στο αγγλικό pre-;

* Φίλος στέλνει άρθρο για «δέκα χώρες που δεν έχουν στρατό«.

«Οι περισσότερες από αυτές έχουν εγγυηθεί την άμυνά τους σε άλλες χώρες», υποστηρίζει εμβριθώς ο συντάκτης -εννοώντας, βέβαια, ότι για τις περισσοτερες από αυτές τις χώρες, κάποια άλλη χώρα εγγυάται την άμυνά τους.

* Εισαγωγικά, περιττά εισαγωγικά.

Tην οθονιά από τη συνέντευξη του Θανάση Παφίλη την είδα σε φιλικό τοίχο στο Φέισμπουκ. Την καρδουλα την είχε προσθέσει ο φίλος μου, που είναι φαν του Παφίλη.

Κι εγώ τον συμπαθώ τον Παφίλη αν και όχι μέχρι του σημείου να του βάζω καρδούλες (ή καρβούλες, που λένε πολλοί) αλλά, ένεκα το κουσούρι, πρόσεξα τα εισαγωγικά στον τίτλο:

Η ζωή του σύγχρονου ανθρώπου έχει γίνει «κόλαση».

Συμφωνείτε; Θα τα βαζατε εσείς;

Εγώ όχι. Πρόκειται για μια απλή, απλούστατη μεταφορά. Αν αρχίζουμε να κλείνουμε σε εισαγωγικά τις απλές μεταφορές, καήκαμε -θα φορτωθούν οι σελίδες αφόρητα.

* Εξίσου αδικαιολόγητα ή και περισσότερο βρίσκω τα εισαγωγικά στον τίτλο άρθρου για τις ευρωπαϊκές εκλογές στη Γερμανία:

Ηττα των Σοσιαλδημοκρατών «δείχνει» το exit poll στη Γερμανία.

Προς τι τα εισαγωγικά; Επειδή το έξιτ πολ είναι άψυχο και δεν έχει χέρι να σηκωθεί και να δείξει… κυριολεκτικώς;

* Το παρακάτω το δανείζομαι από τον τοίχο φίλης, που είναι φιλόλογος. Παρόλο που έχουμε αρκετούς εκπαιδευτικούς, το θέμα των μαθητικών μαργαριταριών το έχουμε γενικά αμελήσει στο ιστολόγιο -αν και είχαμε βάλει κάποτε, πολύ πολύ παλιά, ένα άρθρο.

Τα καλύτερα, μέχρι στιγμής, από τα φετινά λάθη της διορθωτικής περιόδου:

Αμάρτυμα
Κυνοκτημοσύνη
Αποφύτηση
Οι οθφαλμοί της επληθώρισαν δακρύων
Μεθισμένη
Το χρονικό πλαίσιο περιβλύει το ποίημα
Ο χρόνος είναι παρωχυμένος
Ανά δύω στίχους
Επεντείνει την ειρωνεία
Ηρωνικό ύφος
Αναγκαλισμός
Κρινώδης ακτή
Το ανερχόμενο τέλος του ήρωα

* Τραγική είδηση αλλά και τραγικά κακογραμμένο ρεπορτάζ, που καταντάει κωμικό:

Σοκαρισμένη είναι η τοπική κοινωνία στα Καμένα Βούρλα με την αυτοκτονία νεαρής, που έβαλε τέλος στη ζωή της νωρίς το βράδυ της Δευτέρας με τραγικό τρόπο.

Η 34χρονη διέμενε μόνη της δίπλα από το σπίτι της μητέρας της. Οταν την αναζήτησε και μπήκε στο σπίτι έπαθε σοκ αφού αντίκρισε το παιδί της κρεμασμένο.

Χάνει η μάνα το παιδί, προφανώς -πάντως η 34χρονη είναι που αυτοκτόνησε.

* Δεν ξέρω αν είναι αυθεντικό ή φωτοσοπημένο, εγώ το ψάρεψα από δεύτερο χέρι στα Υπογλώσσια.

Two dead found dead, γράφει ο τίτλος στην έκτακτη επικαιρότητα.

Είναι προφανώς τα «δύο πτώματα νεκρά» που έγραψε ο Μποστ στους Νεκροθάπτες –μουσική Μαρκόπουλου.

Μπορεί βέβαια η είδηση να αφορά δύο πρώην μέλη των Grateful Dead.

* Είναι και τεχνολογικό φόρουμ, τρομάρα τους, σχολιάζει ο φίλος που στέλνει το άρθρο:

Όπως αναφέρει το Facebook, η τεράστια αύξηση στη διαγραφή ψεύτικων λογαριασμών οφείλεται «σε κακούς ηθοποιούς» που χρησιμοποιούσαν αυτόματους τρόπους για τη δημιουργία μεγάλου αριθμού από αυτούς.

Ο συντάκτης μετέφρασε κατά λέξη το bad actors, αλλά κακός ηθοποιός είναι αυτός που παίζει όλους τους ρόλους το ίδιο, που ξεχνάει τα λόγια του στη σκηνή, που δεν ξέρει να σταθεί φυσικά. Θα σκεφτομασταν, για να το αποδώσουμε, το «κακόβουλοι» -αλλά τι; Ακούω ιδέες.

* O Πάνος Καμμένος δεν θα κατεβεί στις επόμενες εκλογές, όπως άκουσα, οπότε ίσως να κάνουμε καιρό να ακούσουμε γι’ αυτόν. Ας τον αποχαιρετήσουμε επισημαίνοντας ένα ορθογραφικό λαθάκι σε πρόσφατο μετεκλογικό τουί του. Ο γνώμων, στα αρχαία αλλά τον γνώμονα, γι’ αυτό άλλωστε και «ο γνώμονας» στα νέα ελληνικά.

* Δυο «λάθη» έχει το απόσπασμα που θα παραθέσω πιο κάτω, αλλά εδώ τα εισαγωγικά τα βάζω σκόπιμα διότι το ένα δεν το θεωρώ λάθος και δεν θα το διόρθωνα.

…αρχικά ο Ατζούν έκλεισε συμφωνία με το Star ωστόσο τα δεδομένα που δημιούργησε ο ακυρωθέντας διαγωνισμός αδειών στα τέλη Αυγούστου του 2016 (είχαν μείνει εκτός Alpha και Star) οδήγησαν στην ακύρωση αυτής της συμφωνίας, με τον εξ’ Ανατολάς καναλάρχη να μιλά με ΑΝΤ1, Οne και ΣΚΑΙ καταλήγοντας τελικά σε συμφωνία με τον τηλεοπτικό σταθμό του Φαλήρου.

Το «εξ’ Ανατολάς» είναι διπλό λάθος, και επειδή η απόστροφος στο «εξ» είναι περιττή και επειδή η πρόθεση συντάσσεται με γενική και όχι με αιτιατική (αλλά με αιτιατική συντάσσεται στα νέα ελληνικά η πρόταση που δηλώνει καταγωγή με την πρόθεση «από»).

Ο «ακυρωθέντας» είναι μουσική στ’ αυτιά μου, που λένε οι Εγγλέζοι. Είναι η αγία εξομάλυνση. Οι τύποι σε -θέντας, μόνο για το αρσενικό βέβαια, χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο -ο συλληφθέντας έχει σχεδόν καθιερωθεί, τον βρίσκει κανείς και σε συντηρητικά γλωσσικώς έντυπα. [Όχι, δεν θα εξομαλύνουμε και το θηλυκό].

Οπότε, σχολιάζοντας κάπου αυτά τα δύο «λάθη» (εισαγωγικά, είπαμε) έγραψα ότι το πρώτο (το εξ’ ανατολάς) οφείλεται στο ότι ο συντάκτης προσπάθησε να γράψει σε μια ξένη γλωσσική ποικιλία ενώ το δεύτερο στο ότι προσπάθησε να γράψει στη δική του.

* Μια και έβαλα ανορθόγραφο τουί του Καμμένου, για λόγους ισορροπίας ας βάλω κι ενός άλλου που συμμετείχε στην ίδια κυβέρνηση το πρώτο εξάμηνο του 2015.

Η «ανανίπτουσα» ολιγαρχία σχολιάστηκε θαρρώ και μέσα στην εβδομάδα. Είναι λάθος, διότι δεν ανανίπτει ουτε νίπτει τας χείρας της.

Ο αόριστος του ρήματος είναι «ανένηψε» και το ουσιαστικό «ανάνηψη».

Οπότε, θα πείτε, έπρεπε να γράψει «ανανήπτουσα» ο Γιάνης; Ναι και όχι.

Αν ήθελε να γράψει ananiptusa έπρεπε να το γράψει με ήτα, ανανήπτουσα, αλλά το ρήμα δεν είναι «ανανήπτω». Όχι, είναι «ανανήφω«, οπότε αν θέλουμε μεταξωτές περισκελίδες θα γράψουμε «ανανήφουσα».

Βλέπω πάντως και μερικά «ανανήπτω», οπότε δεν αποκλείεται να φτιαχτει προσεχώς νέος ενεστώτας από τον αόριστο, όπως έχει γίνει με το καταχράζομαι και τόσα άλλα ρήματα.

Λαθάκι στο τουί του Γιάνη όμως είναι και η «παλινόστηση», που όλα τα λεξικά τη γράφουν με δύο ν, παλιννόστηση. Μου λένε όμως ότι στα κείμενα του Γιάνη και του ΜέΡΑ έχει απαγορευτεί το διπλό ν.

* Σε κυπριακό άρθρο διαβάζω:

Το ΑΚΕΛ εστίασε την εκστρατεία του σε μια προσπάθεια κατεδάφισης και απαξίωσης όσα η σημερινή κυβέρνηση Αναστασιάδη-ΔΗΣΥ υποστηρίζει ότι πέτυχε.

Θα περιμέναμε «όσων».

Ίσως σε μια αρχική μορφή να ήταν «προσπάθεια απαξίωσης όλων όσα η κυβέρνηση πέτυχε» (που είναι τυπικά σωστό) και μετά ο συντάκτης να έσβησε το «όλων».

* Για τον Κυριάκο Βελόπουλο πόυ κέρδισε έδρα στο Ευρωκοινοβούλιο πουλώντας χειρόγραφα του Ιησού σίγουρα θα μας δοθεί η ευκαιρία να γράψουμε στο μέλλον -αναμένεται να μετατραπεί σε τακτικό τροφοδότη των μεζεδακιών μας.

Τον άκουσα σε μια εκπομπή να λέει πως, όταν λέμε «χειρόγραφα» η λέξη περιλαμβάνει επίσης κώδικες ή ilatiria. Tο γράφω έτσι επειδή δεν ξέρω πώς γράφει ο κ. πρόεδρος την ανύπαρκτη αυτή λέξη, ίσως τη γράφει ειλατήρια.

Τέτοια λέξη δεν υπάρχει, ειλητάρια τα λένε. Εκτός αν ο Βελοπουλος έχει ταπεινά ιλατήρια και μιλάει βόρειο ιδίωμα.

* Σε άρθρο για τη Μέρκελ και τις αναμνήσεις της από τη Λαοκρατική Γερμανία διαβάζω:

«Το Τείχος του Βερολίνου περιόριζε τις ευκαιρίες μου, ορθωνόταν επί λέξη στο δρόμο μου».

Eπί λέξει θα το γράφαμε αλλά καλύτερα να μην το γράφαμε καθόλου. Πιθανώς αποδίδει κάποιο literally του πρωτοτύπου, άρα: κυριολεκτικά.

* Και εδώ κλείνουμε -ή μάλλον, επί του πιεστηρίου, προσθέτουμε μεζεδακι σχετικό με την αποχώρηση του Ευάγγελου Βενιζέλου από το ΚΙΝΑΛ, ένα γεγονός που μάλλον θα το σχολιάσουμε και στην ουσία του σε άλλο άρθρο.

Σε δύο άρθρα του in.gr (αυτό είναι το δεύτερο) ο κ. Βενιζέλος ξαναβαφτίζεται σε Ελευθέριο, μήπως και δανειστεί λίγο κύρος από τον εθνάρχη.

Θα είναι πάντως απώλεια για τον πολιτικό μας βίο να στερηθούμε τον Ευαγγ. Βενιζέλο -τον μεγαλύτερο πολιτικό που ανέδειξε ποτέ η Θεσσαλονίκη… μετά τον Άκη Τσοχατζόπουλο. [Ατάκα κλεμμένη από τον Θεόφιλο Σιχλετίδη]

sarantakos.wordpress.com